Төркмәнстанда фән һәм мәғариф өлкәһен үҫтереү, йәштәрҙең һәләттәрен, һәләттәрен асыу буйынса алып барылған эш яңы уңыштарға ирешеү өсөн киң мөмкинлектәр аса. Заманса белем алыу өсөн илдә булдырылған шарттарҙы һөҙөмтәле файҙаланған, ғилми эҙләнеүҙәр менән шөғөлләнгән, халыҡ-ара кимәлдә танылыу яулаған йәш белгестәрҙең береһе – Сейитназар исемендәге Төркмән дәүләт педагогия институтының кафедра мөдире, өлкән уҡытыусыһы Сейди Ширалы Байеков.
Ширалы Байеков 1992 йылда Баҡджасы ауылында, Саят этрап, Ләбәп вәләйәтендә тыуған. Математика менән ҡыҙыҡһыныуы бала саҡта уҡ барлыҡҡа килә. 1999–2009 йылдарҙа 27-се урта мәктәптә уҡый, математиканан предмет олимпиадаларында әүҙем ҡатнаша. “Алтын быуаттың алтын таланттары” конкурсының дәүләт этабында ике тапҡыр еңеү яулап, был өлкәлә үҙенең һәләтен асыҡ күрһәтте.
Математиканан уҡытыуҙы буласаҡ һөнәр итеп һайлаған йәш белгес Сейитназар Сейди исемендәге Төркмән дәүләт педагогия институтына тейешле йүнәлешкә уҡырға инә. 2014 йылда юғары уҡыу йортон ҡыҙыл дипломға тамамлай. Уҡыуҙағы уңыштарын, фәнгә, белем алыуға ынтылышын, шулай уҡ студент йылдарында халыҡ-ара конкурстарҙа өлгәшкән һөҙөмтәләрен иҫәпкә алып, “Йәш ғалим” дәрәжәһенә лайыҡ була.
Шул уҡ йылда Ширалы Байеков үҙе белем алған университетта уҡыта башлай. Ул йәштәрҙең математикаға ҡыҙыҡһыныуын арттырыу, һәләтле уҡыусыларҙы асыҡлау, уларҙы халыҡ-ара конкурстарға әҙерләү өҫтөндә намыҫлы эшләй. Уҡытыусының был өлкәлә өлгәшкән һөҙөмтәләре уға Төркмәнстандың йәштәр премияһын тапшырыу менән дә билдәләнде.
2014 йылдан Ширале Байеков шулай уҡ халыҡ-ара студенттарҙың математика олимпиадалары жюриһы ағзаһы була. Уның уҡыусылары халыҡ-ара ярыштарҙа алтын, көмөш, бронза миҙалдар яулай, шуның менән Төркмән фәне һәм мәғарифының абруйын нығытыуға булышлыҡ итә.
Фәнни эшмәкәрлеген уҡытыу практикаһы менән бергә алып барып, уҡытыусының бөгөнгө көнгә 47 ғилми-методик мәҡәләһе, 30-ҙан ашыу ғилми диссертацияһы баҫылып сығыуы бар. Бынан тыш, уның “Юғары математикала конкурентлы мәсьәләләр”, “Һандар системаһы” һәм “Математика тарихы” дәреслектәре белем биреү системаһында ҡулланыла.
2026 йылда Ширалы Баековтың күп йыллыҡ хеҙмәте һәм һөнәри ҡаҙаныштары лайыҡлы танылыу алды. Ул Мәғариф министрлығының юғары уҡыу йорттары уҡытыусылар коллективтары рейтингында алдынғы урындарҙан береһен яуланы һәм “Йыл уҡытыусыһы” конкурсы еңеүсеһе булды.
Был ҡаҙаныштар фәнгә һәм мәғарифҡа бирелеү, өҙлөкһөҙ эҙләнеүҙәр һәм йәш быуынды сифатлы белем менән тәьмин итеүгә йүнәлтелгән эштең лайыҡлы һөҙөмтәһе булып тора.
