Туркмен дастарханне илемлетекен шурӑ плов пирӗн халӑхӑн наци апачӗ хушшинче уйрӑм вырӑн йышӑнать. Ҫак апатӑн тӗп компоненчӗ шутланакан ыраш — Лебап велаятӗнче ӳстерекен пӗлтерӗшлӗ культурӑсенчен пӗри.
«Независимый нейтральный Туркменистан – родина целенаправленных лошадей» девизпа иртекен 2026 ҫулта регионти ыраш ҫитӗнтерекенсем 47 пин те 400 тонна ыраш туса илме палӑртаҫҫӗ. Çак тӗллеве пурнӑҫлама ҫуллахи уйӑхсенче 10 пин те 200 гектар ҫӗр ҫинче ыраш акса хӑварнӑ, унта асӑннӑ культурӑн вунӑ яхӑн сортне ҫитӗнтереҫҫӗ.
Акнӑ лаптӑксенче ҫӗнӗ сортсем ҫитӗнтересси ыраш ҫитӗнтермелли майсене анлӑлатас, тухӑҫлӑха ÿстерес тӗллевпе пырать. Ҫак сортсенчен пӗрне, «Галпакбаш» ятлӑскере, юлашки 3–4 ҫул хушшинче Лебап районӗнче ӳстереҫҫӗ. Фермерсен опычӗ тӑрӑх, ку сорт ытти чылай сортпа танлаштарсан тухӑҫлӑх пысӑкрах. Лайӑх тухӑҫ паракан сортсем хушшинче Мунбаш сорчӗ те палӑрать.
Кӗркинск этрапӗн Осман Сехбетов ячӗллӗ хресченсен пӗрлешӗвӗнче вӑй хуракан Агамыратпа Батыр Джумагулиев ыраш ӗрчетекенсем темиҫе ҫул ӗнтӗ «Галпакбаш» сорта ҫитӗнтереҫҫӗ, ырӑ кӑтартусем тӑваҫҫӗ. Вӗсен опычӗ ыраш ҫитӗнтернӗ чухне тӗрӗс сорт суйласа илни тата ҫӗрӗн пултарулӑхӗпе тухӑҫлӑ усӑ курни мӗн тери пӗлтерӗшлӗ пулнине кӑтартса парать.
Ыраш ҫитӗнтерекенсем чунтан парӑнса ӗҫленине, ҫӗнӗ сортсене тӗрӗсленине тата чи лайӑх практикӑсене ӗҫе кӗртнине пула районта ыраш туса илессине аталантарассине пысӑк тӳпе хываҫҫӗ. Çӗр ӗҫченӗсен ҫине тӑрса ӗҫлени кӑҫалхи тухӑҫ калӑпӑшне пурнӑҫлама питӗ кирлӗ пулӗ.
