ދުރްސުން ޖުމާއެވާ މަޝްހޫރުވެފައިވަނީ ހަމައެކަނި އޭނާގެ ޕްރޮފެޝަނަލް ހަރަކާތްތަކުގެ ސަބަބުން ނޫން ކަމަށާއި، ތާރީޚާއި ގައުމީ ތަރިކައާއި މާޒީގެ ސިއްރު ޞަފްޙާތަކަށް ޝައުގުވެރިކަން ހުރުމުންނެވެ. ހަލަޗް އެޓްރެޕްގެ ލެބަޕް ދަނޑުވެރިންގެ ޖަމިއްޔާގައި މެޝިން އޮޕަރޭޓަރެއްގެ ގޮތުގައި މަސައްކަތް ކުރި އަހަރުތަކުގައި ވެސް އޭނާ ހުސްވަގުތު ހޭދަކުރީ އުފަން ރަށުގެ ތާރީޚު ދިރާސާކޮށް، މާޒީގެ ހާދިސާތަކާއި ތާރީޚީ ޝަޚުސިއްޔަތުތަކުގެ މައުލޫމާތު އެއްކުރުމަށެވެ.
އެންމެ ފުރަތަމަވެސް އޭނާގެ ސަމާލުކަން ދަމައިގަތީ އުފަން ރަށުގެ މާޒީއާއި، ބޮޑު ޤައުމީ ހަނގުރާމައިގައި ބައިވެރިވި ރަށުގެ ރައްޔިތުންގެ ދިރިއުޅުމުގެ މަގާއި، ހަނގުރާމައިގައި ލޯބިވާ މީހުން ގެއްލުނު އަންހެނުންނަށް ކުރިމަތިވި ދަތިތަކަށެވެ. ދުރުސުން ޖުމާއެވާ އަކީ ވެސް ރަށުގެ ސަރަހައްދުގައި ހުރި ގަދީމީ ކިއްލާތަކުން ފެނުނު ތާރީޚީ ހޯދުންތަކާއި އެޓްރެޕް އަށް ވަރަށް ބޮޑު ޝައުގުވެރިކަމެއް ހުރި މީހެކެވެ. މި އަގުހުރި މަޢުލޫމާތު ދިރާސާކޮށް އެއްކުރުމުން، އުފަން ބިމުގެ ތާރީޚީ ތަރިކައަށް އިތުރަށް ފުންކޮށް އަހުލުވެރިވުމަށް މަސައްކަތް ކުރެއްވިއެވެ.
ތާރީޚާއި ސަގާފަތަށް އޮތް ޝައުގުވެރިކަމެއް ދުރުސުން ޖުމާއެވާ އާ ޕްރޮފެޝަނަލް މަގަކަށް ފޮނުވާލިއެވެ. 1985 ވަނަ އަހަރު އޭރުގެ އަޝްގަބަތު ކަލްޗަރަލް އެންޑް އެޑިއުކޭޝަނަލް ކޮލެޖުގެ ލައިބްރަރީ ޑިޕާޓްމަންޓަށް ވަދެވަޑައިގަތީ ގާރާ ސެއިޓްލީވްގެ ނަމުގައި އެވެ. ކިޔެވުން ކާމިޔާބުކަމާއެކު ނިންމާލުމަށްފަހު ލައިބްރަރީއެއްގެ ކެރިއަރު ކުރިއަށް ގެންދިޔައެވެ.
މިގޮތުން، ގަސްތުގައި އޭނާގެ މަސްލަހަތަށް ތަބާވެ، ދުރްސުން ޖުމާއެވާ އޭނާގެ ހުވަފެނާ ދިމާލަށް މުހިންމު ފިޔަވަޅެއް އެޅިއެވެ. އޭނާގެ ދިރިއުޅުމުގެ މަގުން އެނގޭ ގޮތުގައި ތާރީޚީ އަދި ސަގާފީ އަގުތައް ދިރާސާ ކުރުމުގެ ޝައުގުވެރިކަމުން މީހަކަށް އާ ފުރުސަތުތަކެއް ހުޅުވިގެންދެއެވެ.
