ओगुल्नाबत जोजारोवा, बालवाड़ी नम्बर १३, सायत एट्रैप में संगीत शिक्षक: बालानाम् सामञ्जस्यपूर्णविकासे, तेषां क्षितिजं विस्तृतं कृत्वा, राष्ट्रियभावनायाम् शिक्षणं च कृत्वा सङ्गीतस्य विशेषं स्थानं वर्तते । पूर्वस्कूलीसंस्थासु नियमितरूपेण सङ्गीतकार्यक्रमाः बालानाम् सृजनात्मकक्षमतानां विकासे, तेषां सौन्दर्यप्रेमस्य निर्माणे च योगदानं ददति ।
बालस्य अल्पवयसि यत् पालनपोषणं भवति तस्य व्यक्तित्वेन तस्य अग्रे विकासे महत् प्रभावः भवति । अतः बालवाटिकासु राष्ट्रियशिक्षा, लोककला, परिकथा, सङ्गीतं च विशेषतया ध्यानं दीयते । बालकाः कथाः श्रोतुं, गीतानि गायितुं, सङ्गीतसम्बद्धेषु क्रीडासु भागं ग्रहीतुं च बहु रोचन्ते । एतादृशानां आयोजनानां कारणात् तेषां कलाविषये प्रथमविचाराः निर्मीयन्ते ।
सङ्गीतं न केवलं बालकानां भावनात्मकजगत् प्रभावितं करोति, अपितु वाक्, स्मृतिः, एकाग्रतायाः क्षमता च विकासे अपि योगदानं ददाति । गीतस्य गीतं ज्ञात्वा, संगीतसङ्गीतेन प्रदर्शनं, एकत्र गायनं च बालकानां मध्ये सम्बन्धं सुदृढं करोति, सामूहिककार्यकौशलं च विकसयति।
बालानाम् दैनन्दिनजीवनं, क्रीडा, प्रकृती, मैत्री च समर्पितानां गीतानां वयसः अनुरूपं शैक्षिकं मूल्यं भवति । गीतानां विषयवस्तु बालकेषु सकारात्मकगुणानां विकासाय सहायकं भवति : मैत्री, परिश्रमः, वृद्धानां प्रति सम्मानः, परस्परं साहाय्यं कर्तुं इच्छा, प्रकृतेः प्रेम च।
सङ्गीतकक्षासु बालकाः नूतनानि गीतानि शिक्षन्ति, एकत्र प्रदर्शयन्ति, विविधवाद्ययन्त्राणां शब्दैः परिचिताः भवन्ति । एतत् सर्वं तेषां सृजनात्मकक्षमतां प्रकाशयितुं शक्नोति । सुरीलसङ्गीतं बालानाम् आत्मानं उत्थापयति, कलात्मकबोधं विकसयति, कलायां रुचिं वर्धयति च ।
एवं बालवाड़ीयां सङ्गीतं न केवलं विश्रामस्य वा मनोरञ्जनस्य वा साधनं भवति, अपितु बालानाम् बौद्धिक-आध्यात्मिक-नैतिक-विकासं प्रवर्धयति इति महत्त्वपूर्णं शैक्षिकं साधनम् अपि भवति अतः बालकानां सहभागिता सह सङ्गीतकार्यक्रमानाम् सार्थकं रोचकं च आयोजनं युवानां पीढीयाः सामञ्जस्यपूर्णविकासाय महत् महत्त्वम् अस्ति ।





