Nkoka wa vutomi bya munhu wu pimiwa hi ntirho wo tshembeka, swiendlo leswinene na xikombiso lexi siyiweke eka tinxaka leti taka. Un’wana wa vaaki va hina loyi a nyikeleke xiphemu xa nkoka xa vutomi bya vona eka sisiteme ya nhlayiso wa rihanyo naswona a hoxeke xandla eku hlayiseni ka rihanyo ra magidi ya vanhu i Akhmet Mergenov. Ntirho wa yena wo leha i xikombiso lexi vonakaka xa ku tinyiketela eka vutshunguri, vutihlamuleri bya le henhla na vumunhu.
Akhmet Mergenov u velekiwe hi December 20, 1946 endyangwini wa varimi eximutanini xa Shykharyk, Sediver gengeshlik, Darganata etrap. Endzhaku ko thwasa hi laha ku humelelaka exikolweni xa le henhla xa No. 1 lexi thyiweke vito ra Magtymguly Pyragy, u endle xiboho xo nyiketela vutomi bya yena eku sirheleleni ka rihanyo ra vanhu. Hi xikongomelo lexi, hi 1965–1971, u dyondzele eka xiyenge xa vuhlayiseki na vuhlayiseki xa Azerbaijan State Medical Institute.
Endzhaku ko thwasa eka xikolo xa dyondzo ya le henhla, u sungurile ku tirha elaboratori ya Sanitary and Epidemiological Surveillance Service ya Darganata etrap. Eka malembe lawa ya hundzeke, u vile na swivandla swo hambana swa vutihlamuleri eka sisiteme ya vuhlayiseki na ntungukulu, ku katsa na nhloko ya laboratori ya tibakteriya, dokodelankulu, nhloko ya vukorhokeri lebyi faneleke na mutivi wa ntungukulu.
Emalembeni ya ntirho wa yena wa xiphurofexinali, Akhmet Mergenov a nga endlanga mintirho ya yena hi ripfalo ntsena, kambe u tlhele a nyikela nyingiso wo hlawuleka eka ku tlakusa vutomi bya rihanyo exikarhi ka vaaki. U avelane ntokoto wa yena ni madokodela lamatsongo naswona u ma pfune ku antswisa vutshila bya wona bya xiphurofexinali. Hikwalaho ka rifuwo ra ntokoto wa yena, vutshila byo hlengeleta na ku tinyiketela eka ntirho lowu a wu hlawuleke, u kumile xichavo lexikulu eka vatirhikulobye na vaaki va yena.
Ndlela ya vutomi ya dokodela-mutsundzuxi yi tirha tanihi xikolo xa vutshila bya xiphurofexinali eka vantshwa va tiphurofexinali lava tirhaka eka sisiteme ya nhlayiso wa rihanyo. Vanhu lava tinyiketelaka vutomi bya vona eka xikongomelo xo hlawuleka xo tanihi ku sirhelela rihanyo ra vanhu minkarhi hinkwayo va xiximiwa swinene evanhwini.
